Sau hơn 2.330 ngày, cũng đúng vào thời khắc khối bê tông đầu tiên được thả xuống trong lễ ngăn sông và khởi công xây dựng Nhà máy Thủy điện Sơn La (ngày 2/12/2005), Sông Đà lại lần nữa đón nhận khối bê tông đầu tiên được thả xuống trong lễ ngăn sông đợt 1, diễn ra ngay trước kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, phục vụ xây dựng công trình Thủy điện Lai Châu.
Cung đường gần 700 km từ Hà Nội mà đa phần là đèo núi với nhiều khúc cua tay áo liên tiếp đến chóng mặt, có đủ cả nắng đổ lửa với nhiệt độ 38 - 39 độ C lẫn mưa rừng xối xả, hay lạc vào giữa màn mây trắng bồng bềnh. Gần 14 tiếng đồng hồ trên ô tô, công trình Thủy điện Lai Châu cũng đã hiện ra trước mắt.
Không chỉ đường xa hơn, mặt bằng chật hẹp hơn, điều kiện thi công tại Lai Châu cũng có những khác biệt đáng kể, bởi phải sẵn sàng đối mặt với cả lũ từ đầu nguồn lẫn ảnh hưởng của mực nước dâng ở hồ Thủy điện Sơn La ngay bậc thang bên dưới.
Đến từ Tập đoàn Sông Đà, Giám đốc Ban điều hành tổng thầu Nguyễn Văn Tiến tâm sự, tại các công trình thủy điện khác, thời điểm ngăn sông thường diễn ra vào tháng 11 hoặc tháng 12, nhưng tại Lai Châu, tính từ khi ngăn sông tới thời điểm bắt đầu mùa mưa lũ (ngày 31/5) chỉ còn khoảng 40 ngày, tức là rất ngắn. Điều này đòi hỏi các bên thi công phải khẩn trương hoàn tất khối công việc theo tiến độ để công sức bỏ ra bấy lâu không hoang phí.
Thời điểm tôi có mặt còn chưa đầy 1 tuần nữa là đến kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, nhưng trên công trường không khí khẩn trương, hối hả. Khoảng 5.000 cán bộ, kỹ sư, công nhân lao động của 18 đơn vị trong tổ hợp nhà thầu do Tập đoàn Sông Đà làm tổng thầu, cùng hàng trăm xe cộ, máy móc vẫn miệt mài chia thành 3 ca làm việc liên tục, không chỉ nỗ lực đảm bảo đủ điều kiện ngăn sông đợt 1 vào ngày 24/4, mà còn khẩn trương thực hiện các công việc theo kế hoạch để đảm bảo mục tiêu chống lũ năm 2012.
Nhưng để đủ điều kiện ngăn sông đợt 1 này, nỗ lực của các bên thi công và đặc biệt là của chủ đầu tư - Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trong thu xếp vốn, kịp có tiền giải ngân vào tháng 10 năm ngoái, tạo điều kiện để các nhà thầu tập trung được nguồn lực triển khai công việc là rất lớn.
“Hiếm có công trình nào như Lai Châu, khi mà mọi cái khó đều tập trung ở đây. Nhưng đi kèm với đó là sự có mặt đông đảo của đội ngũ chuyên gia giỏi với nhiều kinh nghiệm nóng hổi vừa đúc rút được qua thi công Sơn La để nở hoa ở nơi đây. Cũng bởi vậy, đã có thêm những kỷ lục mới trong xây dựng được lập trên công trường Lai Châu như khối lượng đào đắp lên tới 1,5 - 1,8 triệu m3 đất đá/tháng hay đổ tới 40.000 m3 bê tông/tháng”, ông Tiến đánh giá.
Vào thời khắc đôi bờ được nối liền sáng ngày 24/4, sông Đà mênh mang và hung dữ lại lần nữa ngoan ngoãn chảy qua cống dẫn dòng có chiều dài khoảng 700 m do Tổng công ty Lắp máy Việt Nam thi công. Theo kế hoạch, tháng 11/2012, công trình Thủy điện Lai Châu sẽ tiến hành ngăn sông đợt 2, đóng cống dẫn dòng và tích nước hồ chứa từ cuối tháng 5/2015. Dự kiến, cuối tháng 3/2016 sẽ phát điện Tổ máy số 1.
Không chỉ ấn tượng với những con người đang miệt mài ngày đêm để biến sông thành điện, phục vụ đất nước, tôi còn ấn tượng với những con đường nhựa nơi đây. Phục vụ cả công trình đang thi công và ở nơi đèo heo, hút gió nhưng mặt đường thảm nhựa đẹp, phẳng và đi êm chả kém gì những đại lộ lớn ở dưới xuôi. Năm ngoái, khi đi khởi công, tôi đã bật cười khi một cán bộ làm về tài chính của EVN đùa vui “hóa ra đây là đường của EVN, kia là cầu của EVN, nếu có đặt trạm thu phí ở đây, thì người qua lại chắc cũng chấp nhận”. Chắc là bằng lòng thôi, bởi chỉ 2 - 3 năm trước, từ thị trấn Mường Lay qua cầu Lai Hà vào được đến công trường ở Nậm Hàng, bà con phải mất vài tiếng đi xe máy, thì nay còn chưa đầy một giờ đồng hồ.
Tại Dự án Thủy điện Lai Châu, EVN còn có nhiệm vụ đầu tư khoảng 65 km đường tránh ngập thuộc tỉnh lộ 127 với quy mô cấp V miền núi; 20 km đường giao thông liên vùng cấp V miền núi đoạn Mường Tè - Pắc Ma cùng 32,19 km đường giao thông ngoài công trường đoạn Lai Hà - Thủy điện Lai Châu và cầu Lai Hà với quy mô cấp IV miền núi.
Ngoài những đoạn đã hoàn tất đẹp đẽ, các tiểu dự án còn lại đang bước vào giai đoạn chọn xong nhà thầu và tiến hành đền bù phục vụ thi công. Nghĩa là nhánh đường lởm chởm ổ gà, ổ trâu vừa nhìn thấy trước khi rẽ vào công trình mà bạn đồng nghiệp bảo “đường lên Mường Tè đấy, năm, bảy chục cây thôi, nhưng đi mất gần 3 giờ đồng hồ”, sắp được đổi đời, diện áo mới để bà con đi lại đỡ khổ.
Sự có mặt của các nhà máy thủy điện lớn mà EVN đang đầu tư tại vùng Tây Bắc, như Nhà máy Thủy điện Sơn La, Lai Châu, Huội Quảng, Bản Chát không chỉ bổ sung thêm nguồn năng lượng mới, giá hợp lý hơn, mà còn giúp các tỉnh Sơn La, Lai Châu và Điện Biên có thêm những khoản thu mới năm, ba trăm tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách địa phương. Đây cũng là cơ sở góp phần tạo dựng cuộc sống ổn định hơn cho bà con các dân tộc nơi đây. Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo nhà nước Dự án Thủy điện Sơn La - Lai Châu, đến nay, Dự án Thủy điện Sơn La đã di chuyển toàn bộ 20.000 hộ dân ra khỏi lòng hồ và đạt mức nước dâng bình thường là 215 m. Việc đã có 78% số hộ dân tái định cư đã được giao đất sản xuất, giúp sớm ổn định cuộc sống và đặc biệt gần như không có khiếu kiện cũng là một nỗ lực lớn của các bên tham gia dự án, đặc biệt là chính quyền sở tại. Ngoài giao đất sản xuất, nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hoá và mô hình nuôi trồng thủy sản, tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật về trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản cho các hộ dân cũng đã được triển khai rộng rãi với mục tiêu nơi ở mới, tốt hơn nơi ở cũ. “Có thủy điện rồi, đời mình và đời con đời cháu mình sẽ sướng hơn nên cả bản sẵn sàng ra đi”. Tâm tư ngày nào của những người dân khi nhường đất cho dự án thủy điện đang ngày một hiện thực hơn cùng với dòng điện tuôn trào nơi vùng Tây Bắc xa xôi.
Đến từ Tập đoàn Sông Đà, Giám đốc Ban điều hành tổng thầu Nguyễn Văn Tiến tâm sự, tại các công trình thủy điện khác, thời điểm ngăn sông thường diễn ra vào tháng 11 hoặc tháng 12, nhưng tại Lai Châu, tính từ khi ngăn sông tới thời điểm bắt đầu mùa mưa lũ (ngày 31/5) chỉ còn khoảng 40 ngày, tức là rất ngắn. Điều này đòi hỏi các bên thi công phải khẩn trương hoàn tất khối công việc theo tiến độ để công sức bỏ ra bấy lâu không hoang phí.
Thời điểm tôi có mặt còn chưa đầy 1 tuần nữa là đến kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, nhưng trên công trường không khí khẩn trương, hối hả. Khoảng 5.000 cán bộ, kỹ sư, công nhân lao động của 18 đơn vị trong tổ hợp nhà thầu do Tập đoàn Sông Đà làm tổng thầu, cùng hàng trăm xe cộ, máy móc vẫn miệt mài chia thành 3 ca làm việc liên tục, không chỉ nỗ lực đảm bảo đủ điều kiện ngăn sông đợt 1 vào ngày 24/4, mà còn khẩn trương thực hiện các công việc theo kế hoạch để đảm bảo mục tiêu chống lũ năm 2012.
Nhưng để đủ điều kiện ngăn sông đợt 1 này, nỗ lực của các bên thi công và đặc biệt là của chủ đầu tư - Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trong thu xếp vốn, kịp có tiền giải ngân vào tháng 10 năm ngoái, tạo điều kiện để các nhà thầu tập trung được nguồn lực triển khai công việc là rất lớn.
“Hiếm có công trình nào như Lai Châu, khi mà mọi cái khó đều tập trung ở đây. Nhưng đi kèm với đó là sự có mặt đông đảo của đội ngũ chuyên gia giỏi với nhiều kinh nghiệm nóng hổi vừa đúc rút được qua thi công Sơn La để nở hoa ở nơi đây. Cũng bởi vậy, đã có thêm những kỷ lục mới trong xây dựng được lập trên công trường Lai Châu như khối lượng đào đắp lên tới 1,5 - 1,8 triệu m3 đất đá/tháng hay đổ tới 40.000 m3 bê tông/tháng”, ông Tiến đánh giá.
Vào thời khắc đôi bờ được nối liền sáng ngày 24/4, sông Đà mênh mang và hung dữ lại lần nữa ngoan ngoãn chảy qua cống dẫn dòng có chiều dài khoảng 700 m do Tổng công ty Lắp máy Việt Nam thi công. Theo kế hoạch, tháng 11/2012, công trình Thủy điện Lai Châu sẽ tiến hành ngăn sông đợt 2, đóng cống dẫn dòng và tích nước hồ chứa từ cuối tháng 5/2015. Dự kiến, cuối tháng 3/2016 sẽ phát điện Tổ máy số 1.
Không chỉ ấn tượng với những con người đang miệt mài ngày đêm để biến sông thành điện, phục vụ đất nước, tôi còn ấn tượng với những con đường nhựa nơi đây. Phục vụ cả công trình đang thi công và ở nơi đèo heo, hút gió nhưng mặt đường thảm nhựa đẹp, phẳng và đi êm chả kém gì những đại lộ lớn ở dưới xuôi. Năm ngoái, khi đi khởi công, tôi đã bật cười khi một cán bộ làm về tài chính của EVN đùa vui “hóa ra đây là đường của EVN, kia là cầu của EVN, nếu có đặt trạm thu phí ở đây, thì người qua lại chắc cũng chấp nhận”. Chắc là bằng lòng thôi, bởi chỉ 2 - 3 năm trước, từ thị trấn Mường Lay qua cầu Lai Hà vào được đến công trường ở Nậm Hàng, bà con phải mất vài tiếng đi xe máy, thì nay còn chưa đầy một giờ đồng hồ.
Tại Dự án Thủy điện Lai Châu, EVN còn có nhiệm vụ đầu tư khoảng 65 km đường tránh ngập thuộc tỉnh lộ 127 với quy mô cấp V miền núi; 20 km đường giao thông liên vùng cấp V miền núi đoạn Mường Tè - Pắc Ma cùng 32,19 km đường giao thông ngoài công trường đoạn Lai Hà - Thủy điện Lai Châu và cầu Lai Hà với quy mô cấp IV miền núi.
Ngoài những đoạn đã hoàn tất đẹp đẽ, các tiểu dự án còn lại đang bước vào giai đoạn chọn xong nhà thầu và tiến hành đền bù phục vụ thi công. Nghĩa là nhánh đường lởm chởm ổ gà, ổ trâu vừa nhìn thấy trước khi rẽ vào công trình mà bạn đồng nghiệp bảo “đường lên Mường Tè đấy, năm, bảy chục cây thôi, nhưng đi mất gần 3 giờ đồng hồ”, sắp được đổi đời, diện áo mới để bà con đi lại đỡ khổ.
Sự có mặt của các nhà máy thủy điện lớn mà EVN đang đầu tư tại vùng Tây Bắc, như Nhà máy Thủy điện Sơn La, Lai Châu, Huội Quảng, Bản Chát không chỉ bổ sung thêm nguồn năng lượng mới, giá hợp lý hơn, mà còn giúp các tỉnh Sơn La, Lai Châu và Điện Biên có thêm những khoản thu mới năm, ba trăm tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách địa phương. Đây cũng là cơ sở góp phần tạo dựng cuộc sống ổn định hơn cho bà con các dân tộc nơi đây. Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo nhà nước Dự án Thủy điện Sơn La - Lai Châu, đến nay, Dự án Thủy điện Sơn La đã di chuyển toàn bộ 20.000 hộ dân ra khỏi lòng hồ và đạt mức nước dâng bình thường là 215 m. Việc đã có 78% số hộ dân tái định cư đã được giao đất sản xuất, giúp sớm ổn định cuộc sống và đặc biệt gần như không có khiếu kiện cũng là một nỗ lực lớn của các bên tham gia dự án, đặc biệt là chính quyền sở tại. Ngoài giao đất sản xuất, nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hoá và mô hình nuôi trồng thủy sản, tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật về trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản cho các hộ dân cũng đã được triển khai rộng rãi với mục tiêu nơi ở mới, tốt hơn nơi ở cũ. “Có thủy điện rồi, đời mình và đời con đời cháu mình sẽ sướng hơn nên cả bản sẵn sàng ra đi”. Tâm tư ngày nào của những người dân khi nhường đất cho dự án thủy điện đang ngày một hiện thực hơn cùng với dòng điện tuôn trào nơi vùng Tây Bắc xa xôi.
theo baodautu.vn
