Ở nhiều nơi, điện nông thôn còn nhiều bất cập do hạ tầng yếu kém, không đáp ứng được yêu cầu sinh hoạt và phát triển kinh tế của người dân
Vướng mắc vì lợi ích
Theo báo cáo của Tổng Công ty Điện lực Hà Nội, cả thành phố có 386 xã nhưng đến nay đơn vị này mới tiếp nhận lưới điện hạ áp nông thôn (LĐHANT) của 241 xã toàn bộ, 1 phần của 17 xã và bán điện trực tiếp đến 588.112 hộ dân.
Tại Tổng công ty Điện lực miền Bắc, theo kế hoạch từ năm 2013 - 2015 phải tiếp nhận LĐHANT cho 1.192 xã, trong đó năm 2014 là 512 xã. Tuy nhiên 8 tháng đầu năm, các điện lực mới tiếp nhận được 275 xã. Nguyên nhân chủ yếu của việc chậm tiến độ là do các tổ chức điện nông thôn không chịu bàn giao cho ngành điện.
Theo các chuyên gia, mâu thuẫn lợi ích đã khiến các tổ chức chậm bàn giao. Thứ nhất là lợi nhuận chênh lệch giữa giá mua điện bán buôn với giá bán lẻ khá lớn. Đơn cử, 4 đơn vị điện ngoài EVN ở Trà Vinh chỉ bán 30% sản lượng điện thương phẩm nhưng doanh thu đạt trên dưới 50 tỷ đồng/năm. Thứ hai, nếu bàn giao cho ngành điện thì hàng nghìn lao động của các tổ chức điện nông thôn sẽ mất việc làm vì EVN không thể tiếp nhận hết lực lượng quá cồng kềnh này, nhất là hiện nay, EVN đang thực hiện tái cơ cấu, nâng cao năng suất lao động. Thứ ba, nhiều địa phương chưa có chính sách, chủ trương hỗ trợ ngành điện trong việc bàn giao lưới điện. Thậm chí, Trà Vinh còn có văn bản từ chối bàn giao vì cho rằng các tổ chức điện lực địa phương hoạt động theo Luật doanh nghiệp, Luật Điện lực, đáp ứng được các yêu cầu về điều kiện kinh doanh như các loại giấy phép, có hợp đồng, hóa đơn, thực hiện đúng giá, đúng chế độ báo cáo... Thêm vào đó các tổ chức này đang hoạt động ổn định, có lãi, giải quyết được việc làm cho lao động nông thôn, góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách và tham gia công tác an sinh xã hội ở địa phương.
| Theo các chuyên gia, để tạo được sự công bằng, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa các bên, khắc phục những tồn tại giữa chủ trương của nhà nước và các văn bản Luật hiện hành, cần phải đưa ra một giải pháp hợp lý, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế còn khó khăn và mục tiêu hướng tới thị trường điện cạnh tranh tự do. |
Cần xử lý dứt điểm
Hiện, vấn đề điện nông thôn còn nhiều bất cập do hạ tầng từ lưới điện, thiết bị đo đếm yếu kém khiến chất lượng điện không đáp ứng được yêu cầu sinh hoạt và phát triển kinh tế của người dân. Bên cạnh đó, sự chồng chéo trong dự án đầu tư phát triển lưới điện nông thôn đã gây lãng phí nguồn vốn ngân sách, không công bằng trong chính sách an sinh xã hội, mang lại bất công cho người dân, trong đó có nhiều hộ nghèo, hộ đồng bào người dân tộc thiểu số.
Ngoài ra, chính sách giá điện còn nhiều bất cập vì hàng năm ngành điện phải bù lỗ do mua điện với giá cao và gánh chịu nhiều khoản chi phí nhưng lại bán điện cho tổ chức điện nông thôn với mức giá thấp, các tổ chức điện nông thôn được hưởng lợi nhiều nhưng đầu tư ít.
Nhiều
ý kiến cho rằng, điện là ngành kinh doanh có điều kiện với một số loại
giấy phép liên quan đến các quy định tiêu chuẩn kỹ thuật. Nếu căn cứ vào
điều kiện này cùng những bức xúc của người dân cũng đã đủ lý do để “bắt
buộc” các tổ chức điện nông thôn bàn giao cho ngành điện. Nếu không có
hướng giải quyết dứt điểm thì người dân chịu thiệt thòi và cuối cùng khi
lưới điện cũ nát, lợi nhuận giảm đi các tổ chức buông xuôi, hậu quả sẽ
nặng nề hơn.
