 |
| Các diễn giả tham gia đối thoại trực tuyến. |
Trước đó, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2015, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung thực hiện nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, trong đó “Giá xăng, dầu, điện, than dứt khoát phải theo thị trường nhưng phải minh bạch”.
Ông Nguyễn Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho rằng, việc tăng giá điện lần này ở mức 7,5% là phương án tăng giá thấp nhất, đã tính tới các tác động tới tăng trưởng GDP, CPI... Mức tăng phù hợp với mặt bằng thay đổi thông số đầu vào (thông số đầu vào theo tính toán của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã tăng 12,8%). EVN và Bộ Công Thương cũng đã công khai các chi phí cơ bản này để người dân giám sát.
Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, từ năm 2007 đến nay, giá điện đã điều chỉnh tăng 7 lần và lần này là thứ 8, tuy nhiên biên độ tăng giá lần này lớn hơn so với các lần trước. Tăng giá điện theo giá thị trường là điều cần thiết. Tuy nhiên, ngành điện cần quản trị doanh nghiệp tốt hơn, tăng năng suất lao động để giảm chi phí không cần thiết vào giá điện... như vậy mới tạo được sự chia sẻ, đồng thuận từ người tiêu dùng.
Đối với giá xăng dầu, ông Võ Văn Quyền - Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho rằng, giá xăng dầu đã vận hành theo cơ chế thị trường. Công thức, biên độ, thời gian điều chỉnh được quy định rõ theo Nghị định 83 của Chính phủ. Ông Quyền nhấn mạnh, giá xăng dầu đáng ra đã tăng từ trước Tết Nguyên đán và sau Tết là Mùng 6 Tết (tức ngày 24/2). Tuy nhiên để tránh tác động đến thị trường, cơ quan quản lý đã phải sử dụng quỹ bình ổn.
Lo ngại về tác động của tăng giá xăng dầu tới CPI, ông Võ Văn Quyền cho biết, việc điều chỉnh giá xăng tăng 1.600 đồng/lít làm tăng CPI khoảng 0,03%. Trên thực tế, giá xăng dầu đã giảm khá sâu từ tháng 7/2014 đến nay với 15 lần điều chỉnh, mức giảm tới 10.000 đồng/lít, tương đương giảm 40%. Vì vậy, có thể thấy tổng thể xu hướng chung là giá xăng dầu giảm và chuỗi giảm giá này cũng khiến CPI chung giảm. 4 tháng liên tục gần đây, CPI âm nhưng lạm phát cơ bản (đã loại trừ giá năng lượng, thực phẩm) đều dương và trong khả năng kiểm soát của Chính phủ.
Bên cạnh đó, xăng dầu tác động tới tiêu dùng và sản xuất kinh doanh theo 2 hướng. Thứ nhất, xăng dầu là nguyên liệu đầu vào cho tiêu dùng đầu cuối (xăng xe máy, dầu đốt..) nên sẽ làm tăng giá, tác động trực tiếp vào giá cả hàng hóa. Thứ hai, giá xăng dầu tăng làm tăng đầu vào sản xuất công nghiệp. Việc điều chỉnh giá xăng dầu không thể chỉ nhìn vào ngắn hạn mà còn phải tính toán trong dài hạn và theo thị trường, đảm bảo không gây những cú sốc...
Trước lo ngại về việc giá xăng dầu, điện cùng tăng kéo theo giá hàng hóa khác cũng điều chỉnh tăng theo, đại diện Cục Quản lý giá cho biết, ngay khi giá xăng dầu điều chỉnh theo cơ chế thị trường, giá điện tăng đã Cục có văn bản gửi các ngành địa phương, kiên quyết không cho điều chỉnh giá tăng theo giá điện, xăng dầu.
