Nắng cuối thu hanh hao, vàng võ, hong cọng rơm vừa đủ khô. Tháng 11 mang theo chút mưa đầu đông khiến rơm ngấm hơi ẩm ngả màu vàng nhạt, cọng rơm dai như dây lạt buộc chứ không khô giòn, vàng rộm như rơm tháng 6. Mùa này, đâu đâu cũng thấy rơm khô, rơm trải đầy bờ ruộng, rơm rải rác trên con đường nhỏ, rơm theo chiếc xe bò chở về đầu ngõ, rơm cuộn tròn trong ổ đàn gà con mới nở… Rơm như một phần của mùa no ấm, đong đầy bao mồ hôi, vất vả sớm hôm của người nông dân. Chẳng vậy mà mùi rơm lại thơm đến vậy, cứ thoảng trong gió rồi lẩn quất trong nỗi niềm thương nhớ quê hương.
Trời chập choạng tối, cánh đồng huyền hoặc, hư ảo trong màn sương đang ùa về hòa vào làn khói trắng. Những ụ rơm ban chiều giờ chỉ còn lại những chấm đỏ hồng ẩn sau lớp tro dày. Bóng ai đó lầm lũi, nặng nề vác trên vai bó củi khô, lưng đeo gùi, hướng về bản chầm chậm bước đi giữa cánh đồng chỉ còn tranh sáng tranh tối. Lửa đã tắt từ lâu để tàn than nhỏ đưa rơm về với đất, khói không còn bốc lên nghi ngút mà bỗng thấy sống mũi mình cay cay....
